Om deze website te kunnen gebruiken dient u Javascript in te schakelen.

kennisplatform

Covid-19 en PBM (Limburg)

  • ALGEMENE HYGIËNERICHTLIJN

  • Wat is het beleid voor contacten van een zorgmedewerker indien deze gewerkt heeft zonder klachten (asymptomatisch)?

    Zorgmedewerkers die categorie 2-contact zijn van een positief getest zorgmedewerker worden niet als contact geïncludeerd in het contactonderzoek als:

    • zij volledige persoonsbeschermende middelen (PBM; chirurgisch mondneusmasker ten minste type IIR, handschoenen, bril en schort) hebben gebruikt bij het contact met een iemand met een bevestigde SARS-CoV-2-infectie tijdens diens besmettelijke periode OF
    • preventief een chirurgisch mondneusmasker ten minste type II en handschoenen hebben gedragen of adequate handhygiëne hebben toegepast bij het contact met een patiënt die achteraf in besmettelijke periode bleek te zijn.

    NB: bij een bekend positieve patiënt of verdenking op COVID-19 dient altijd volledige PBM gebruikt te worden.

    Bij zorgmedewerkers die zelf positief getest zijn en gewerkt hebben in hun besmettelijke periode, wordt nagegaan of zij tijdens het contact met cliënten:

    1. asymptomatisch waren;
    2. ten minste een chirurgisch mondneusmasker type II hebben gedragen; én
    3. handschoenen hebben gedragen of adequate handhygiëne hebben toegepast.

    Indien aan al deze voorwaarden is voldaan én de preventieve maatregelen consequent en adequaat zijn toegepast, is de kans op besmetting van cliënten minimaal, en worden de cliënten niet als contact beschouwd. Als niet aan deze drie voorwaarden is voldaan, worden cliënten gezien als categorie 2-contact.

  • Algemene hygiene richtlijnen

    De hygiënerichtlijnen zijn opgesteld door het Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid (LCHV Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid ). Bij de totstandkoming zijn altijd medewerkers van een GGD Gemeentelijke Gezondheidsdienst -regio en deskundigen uit de sector betrokken. De richtlijnen worden op periodieke basis herzien. Het is mogelijk dat in de tussentijd kleine wijzigingen worden doorgevoerd.

    Klik op onderstaande link voor de richtlijn.

  • PERSOONLIJKE BESCHERMINGSMIDDELEN (PBM)

  • Wanneer gebruik ik PBM?

    Bij zorgmedewerkers is extra aandacht nodig voor:

    • Toepassen handhygiëne
    • Geen handen geven
    • Hoesten en niezen in de elleboog
    • Papieren zakdoekjes gebruiken
    • Juist gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)
      • Schort
      • Handschoenen
      • Veiligheidsbril
      • Masker
      • Gebruik medische hulpmiddelen patiëntgebonden of gebruik disposables
  • PBM buiten het ziekenhuis

    Preventief gebruik van PBM bij verhoogde besmettingsgraad in de omgeving

    Maatregelen bij risiconiveau waakzaam
    Als het risiconiveau landelijk op ‘waakzaam’ staat, dan hoeven zorgmedewerkers preventief geen mondneusmasker te dragen. Wel is het belangrijk dat medewerkers de andere maatregelen die verspreiding van het virus tegengaan, goed blijven naleven. Zoals goede handhygiëne en testen bij klachten.

    Maatregelen bij risiconiveaus zorgelijk, ernstig of zeer ernstig
    Als het risiconiveau landelijk  op ‘zorgelijk’, ‘ernstig’ of ‘zeer ernstig’ staat, dan betekent dit dat er te veel nieuwe coronabesmettingen zijn en het relatieve risico op (ongemerkte) blootstelling en verdere verspreiding verhoogd is. Hieronder wordt omschreven op welke manier preventief gebruik van PBM dan ingezet dient te worden in de langdurige zorg, de wijkverpleging en overige zorgsituaties buiten het ziekenhuis.

    1. Preventief gebruik van PBM om introductie van COVID-19 in de langdurige zorg te voorkomen
    Een belangrijk doel van preventief gebruik van PBM is het voorkomen van introductie van COVID-19 in een zorginstelling met patiënten die een verhoogd risico op een ernstig beloop van COVID-19 hebben, zoals ouderen.

    Bij een verhoogde incidentie van COVID-19 in een regio (vanaf inschalingsniveau ‘zorgelijk') dienen zorgmedewerkers in een verpleeghuis preventief een chirurgisch mondneusmasker ten minste type II te dragen. Overige instellingen voor langdurige zorg maken de keuze voor het preventief dragen van een mondneusmaskers per woonunit, afdeling of locatie op basis van een risicoafweging. Het document Preventief gebruik mondneusmaskers langdurige zorg beschrijft nader de factoren die van belang zijn bij deze risicoafweging. 

    Ook in de wijkverpleging dienen medewerkers vanaf inschalingsniveau 'zorgelijk' preventief een chirurgisch mondneusmasker ten minste type II te gebruiken. 

    2. Preventief gebruik van PBM in overige zorgsituaties buiten het ziekenhuis bijvoorbeeld bij consulten of huisbezoeken
    Zorgmedewerkers kunnen preventief een mondneusmasker gebruiken bij patiënten ZONDER (verdenking op) COVID-19, om te voorkomen dat zij zelf besmet raken met COVID-19 of dat zij hun patiënten besmetten. Voor zorgmedewerkers geldt het advies om vanaf inschalingsniveau 'zorgelijk' een chirurgisch mondneusmasker ten minste type II te gebruiken in een zorgsituatie waarbij géén 1,5 meter afstand gehouden kan worden tot een patiënt.
    Een face-shield als vervanging van een mondneusmasker ten minste type II kan in deze zorgsituaties alleen als er ook goede bronmaatregelen zijn zoals triage op klachten en testbeleid voor medewerkers. Een face-shield kan bijvoorbeeld gebruikt worden bij een spreekuur van een logopedist of een ergotherapeut in een zorginstelling. 
    Bij diagnostische of therapeutische medische handelingen waarbij de zorgverlener zeer dicht (<30 cm) bij het gelaat van de patiënt komt, wordt geadviseerd een chirurgisch mondneusmasker ten minste type II en een spatbril/face-shield te dragen. Zie ook de Leidraad Persoonlijke bescherming in de (poli)klinische setting van de Federatie Medische Specialisten.

    Voor kinderen t/m 12 jaar zonder voor COVID verdachte symptomen kan voor alle handelingen worden volstaan met basis hygiënische maatregelen.

     *Indien de zorgmedewerker een patiënt behandelt/verzorgt met (een verdenking op) COVID-19, geldt het beleid onder A.

     

  • Wordt het gebruik van face shields zonder mondneusmasker geadviseerd?

    Een face-shield masker is geen volwaardige vervanging van een mondneusmasker omdat het niet volledig aansluit op het gezicht. Het biedt eerder aanvullende spatbescherming tegen een voorwaartse stroom van grotere druppels op ogen en gezicht. Er zijn studies die verminderde bescherming aantonen tegen vooral kleinere druppels (aerosolen) daar zij onder de faceshield terecht kunnen komen.

    Het risico op besmetting bij gebruik van een face shield in plaats van een mondneusmasker bij personen zonder klachten (geen hoesten, proesten, niezen) van of verdenking op Covid-19 is weliswaar lager (bij goede screening op klachten) dan bij personen met klachten maar is zeker niet nul. Indien zorgmedewerkers enkel met een face-shield ipv een mondneusmasker gebruikt worden zij als een nauw contact gezien bij contact met een positieve bewoner (langer dan 15 min op minder dan 1.5m) en is er een quarantaine advies.’

  • Wat is het advies over preventief handschoengebruik?

    Het preventief gebruiken van PBM bij patiënten die geen (verdenking op) COVID-19 hebben is niet nodig. Voor huishoudelijke hulp wordt echter wel geadviseerd om bij reinigen wel handschoenen te dragen. Essentieel blijft het wassen of desinfecteren van de handen voor en na patiëntencontact.

    Adviesperiode dat PBM gedragen moet worden:  Het is zo dat iemand na 7 dagen en 24 uur klachtenvrij moet zijn om te weten of er nog een actieve besmetting plaats kan vinden, de besmettelijke periode is 7 dagen na start klachten en bij immuungecompromitteerde patiënten is het 14 dagen na start van de klachten. Na start klachten moet dus 7 of 14 dagen + 24 uur klachtenvrij PBM gedragen worden.

    Advies beleid mondneusmasker in thuiszorg:  Het bewaren van 1,5 meter afstand is de belangrijkste maatregel, wanneer er situaties zijn waarbij dit niet mogelijk is wordt geadviseerd om een mondneusmasker te dragen. Bij twijfel en indien de client respiratoire klachten heeft wel een mondneusmasker dragen.

  • Welke type masker moeten verdachte of positieve patiënten dragen?

    Bij zowel verdenkingen als bevestigde COVID patiënten wordt geadviseerd het type IIR mondneusmasker te gebruiken aangezien dit betere bescherming geeft dan de stoffen mondneusmaskers. In onhoudbare uitbraaksettings kan overwogen worden om een FFP2 masker standaard te dragen

  • Is het noodzakelijk PBM te dragen in ‘schone’ praktijken?

    PBM bij patiënten zonder (vermoeden van) COVID-19

    Vanwege de hoge prevalentie COVID-19 in Nederland wordt in aanvulling op de basisset algemene preventieve adviezen (triage, 1,5m afstand, hygiëneadviezen, thuisblijven & testen bij klachten) het preventief gebruik van mondneusbescherming in de non-COVID-zorg geadviseerd. Lees meer in het achtergronddocument ‘Preventief gebruik PBM bij patiënten zonder (vermoeden van) COVID-19

    Aanbevelingen PBM bij patiënten zonder (vermoeden) van COVID-19

    • Gebruik bij patiënten zonder vermoeden van COVID-19 preventief mondneusbescherming tijdens het spreekuur.
      • Draag uw gehele werkdag (continu preventief) een chirurgisch mondneusmasker IIR.
      • Gebruik een mondneusmasker maximaal 3 uur aaneengesloten; verwissel het eerder als het nat is geworden.
    • Gebruik bij risicovolle handelingen1 en bij procedures die een groot risico op druppelvorming/spatten naast een chirurgisch mondneusmasker type IIR tevens een beschermende bril of een face shield (bij voorkeur in combinatie met beschermende schort en wegwerphandschoenen).
    • Overweeg tijdens een spreekuur standaard een doktersjas te dragen, mits deze na gebruik (aan het eind van het spreekuur) wordt gewassen op 60 graden).
    • Adequate basis-hygiënische maatregelen blijven onverminderd van belang.

    [1] Definitie risicovolle handelingen

    Risicovolle handelingen zijn diagnostische of therapeutische handelingen waarbij de zorgverlener met hoge frequentie zeer dicht (<30 cm) bij het gelaat van de patiënt komt. In het bijzonder als bovendien de kans bestaat op contact met slijmvliezen in het mond-, neus-, keelgebied of waarbij handelingen hoesten of niezen mogelijk uitlokken. (Leidraad Persoonlijke bescherming in de (poli)klinische setting vanwege SARS-CoV-2 van FMS).

    Aan bovenstaande adviezen liggen de volgende overwegingen ten grondslag:

    • Met triage op klachten blijken in de huisartsenpraktijk, om uiteenlopende redenen, een deel van de symptomatische personen (of personen met een recent risicocontact COVID-19) niet geïdentificeerd.
    • Met het stijgen van de prevalentie wordt de kans op het treffen van een pre- of asymptomatische persoon met COVID-19 hoger.

    Huisartsen hebben veel contacten per dag met verschillende patiënten (o.a. patiënten die behoren tot een risicogroep voor een gecompliceerd beloop). De handelingen die huisartsen verrichten zijn divers van aard en variëren van weinig risico op transmissie tot risicovolle handelingen afhankelijk van de aard van de handeling en de intensiteit van het contact

  • PBM bij overledenen

    Welke beschermingsmiddelen zijn noodzakelijk?

    Draag tijdens de verzorging een schort met lange mouwen en handschoenen. Het dragen van een veiligheidsbril en mondneusmasker is niet nodig. Trek eerst het schort aan en dan de handschoenen, over de manchetten van de mouwen. Bij het uitrekken is de volgorde andersom: eerst de handschoenen uitdoen, daarna handhygiëne toepassen, dan het schort uittrekken en vervolgens weer handhygiëne toepassen.

    Hierna gelden geen bijzondere maatregelen meer behalve de standaard hygiënemaatregelen (handhygiëne) rond een stoffelijk overschot, aangezien er geen druppels of aerosolen meer worden geproduceerd.

    Besmettingsrisico’s bij het verzorgen van overledenen

    Het virus overleeft maar kort buiten het lichaam, van enkele uren tot een dag. De overdracht van het virus gaat via druppels die ontstaan door hoesten en niezen. Dit vormt dus geen risico meer na overlijden. Met het dragen van persoonlijke beschermingsmiddelen en het uitvoeren van handhygiëne zijn de risico’s op besmetting tot een minimum te beperken.

  • Welke periode moet aangehouden worden voor het dragen van volledige PBM’s bij de verzorging van een Covid-19 client?

    We gaan ervan uit dat personen die minimaal 7 dagen geleden ziek werden en meer dan 24 uur helemaal geen klachten meer hebben, weer hersteld zijn en niet meer besmettelijk zijn. Vanaf dat moment is het niet meer nodig om PBM te gebruiken. Bij immuungecompromitteerde patiënten is het 14 dagen na start van de klachten.

  • PBM bij kinderen

    Over het algemeen geldt: hoe jonger het kind, hoe kleiner de rol bij de verspreiding van het virus. Dit geldt zowel voor de klassieke virusvariant als voor de meer besmettelijke virusvarianten die sinds eind vorig jaar in Nederland circuleren. Wel is het zo dat alle leeftijdsgroepen bij de meer besmettelijke varianten het virus meer verspreiden dan bij de oude varianten. 

    Het NHG komt, in afstemming met het RIVM, tot onderstaande adviezen voor kinderen met klachten passend b ij COVID-19 t.a.v. het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen:

    PBM bij kinderen met klachten passend bij COVID-19

    • Gebruik bij kinderen met klachten passend bij COVID-19, net als bij volwassenen, PBM voor druppel- en contactisolatie (volledige PBM).  
    • Een uitzondering zijn kinderen tot 4 jaar met verkoudheidsklachten (loopneus, neusverkoudheid, niezen en keelpijn) zonder koorts en/of benauwdheid en/of hoesten. Zij kunnen met preventief mondneusbescherming (alleen chirurgisch mondneusmasker type IIR) gezien worden indien:
      • ze géén contact zijn van een bevestigde COVID-19 patiënt én
      • ze géén huisgenoot hebben met klachten passend bij COVID-19 in combinatie met koorts en/of benauwdheid.

     

  • Welke PBM moet een huisarts gebruiken?

    PBM beschermen de huisarts tegen besmetting door patiënten. Bij patiënten waarbij er een vermoeden is van COVID-19 én bij patiënten waarbij geen adequate triage mogelijk is, zoals in spoedsituaties, zijn persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) voor druppel- en contactisolatie geïndiceerd vanaf het moment dat u de kamer of ruimte betreedt waar de patiënt met (vermoeden van) COVID-19 verblijft.

    Aanbeveling PBM bij (vermoeden van) COVID-19

    Gebruik bij (vermoeden van) COVID-19 in alle gevallen:

    • minimaal een chirurgisch mondneusmasker type IIR
    • wegwerphandschoenen
    • een beschermende bril of face shield
    • een beschermend schort/doktersjas.
    • Een wegwerpschort met lange mouwen, een halterschort over kleding met korte mouwen, een doktersjas die de bovenkleding bedekt, dit alles in combinatie met goede handhygiëne, mits de doktersjas na gebruik wordt gewassen op 60 graden.

     Aanvullende adviezen ‘corona-spreekuur’

    • Gebruik een FFP2-masker:
      • bij aerosolvormende handelingen*
      • bij behoefte aan een masker met een betere pasvorm
      • in situaties waarbij er mogelijk een verhoogd risico is op het vrijkomen van zeer kleine druppeltjes, zoals bij langdurige blootstelling op een korte afstand aan een hoestende patiënt met bevestigde infectie.

     Specifieke situaties op basis van lokale of persoonlijke omstandigheden kunnen een reden zijn om voor een FFP2 masker te kiezen in plaats van een chirurgisch mondneusmasker IIR.

    • Gebruik een mondneusmasker maximaal 3 uur aaneengesloten en gooi het daarna weg; verwissel het eerder als het nat is geworden.
    • Gebruik het schort en de veiligheidsbril gedurende het gehele luchtwegspreekuur.
    • Wissel na elk consult de handschoenen.
    • Pas handhygiëne toe na uittrekken handschoenen (na elke patiënt)
    • Zet de patiënt een chirurgisch mondneusmasker op.
  • Adviezen aan- en uittrekken van PBM?

    Klik op onderstaande link voor een overzichtelijk stappenplan voor het aan- en uittrekken van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM).

  • BESCHIKBAARHEID PERSOONLIJKE BESCHERMINGSMATERIALEN

  • Wat zijn PBM adviezen?

    Advies preventief handschoengebruik: Het preventief gebruiken van PBM bij patiënten die geen (verdenking op) COVID-19 hebben is niet nodig. Voor huishoudelijke hulp wordt echter wel geadviseerd om bij reinigen wel handschoenen te dragen. Essentieel blijft het wassen of desinfecteren van de handen voor en na patiëntencontact.

    Adviesperiode dat PBM gedragen moet worden:  Het is zo dat iemand na 7 dagen en 24 uur klachtenvrij moet zijn om te weten of er nog een actieve besmetting plaats kan vinden, de besmettelijke periode is 7 dagen na start klachten en bij immuungecompromitteerde patiënten is het 14 dagen na start van de klachten. Na start klachten moet dus 7 of 14 dagen + 24 uur klachtenvrij PBM gedragen worden.

    Advies beleid mondneusmasker in thuiszorg:  Het bewaren van 1,5 meter afstand is de belangrijkste maatregel, wanneer er situaties zijn waarbij dit niet mogelijk is wordt geadviseerd om een mondneusmasker te dragen. Bij twijfel en indien de client respiratoire klachten heeft wel een mondneusmasker dragen.

    Er zijn geen adviezen voor het gebruik van overschoenen omdat dit geen deel uitmaakt van het PBM pakket en indirecte transmissie enkel mogelijk is bij aanraken van mond, ogen en neus. 

  • Waar zijn PBM beschikbaar?

    In het LCH (landelijk consortium hulpmiddelen)  is recent afgesproken dat alle zorgprofessionals in Nederland werkzaam buiten het ziekenhuis en de ambulancezorg zoals in een verpleeg- of verzorgingshuis, thuiszorg, geestelijke gezondheidszorg, gehandicaptenzorg, huisarts/huisartsenpost, verloskundige praktijk of GGD hun aanvraag kunnen indienen via een online portaal van Mediq, een van de grootste leveranciers van medische hulpmiddelen aan de zorg. Mediq is een van de leveranciers die vanaf het eerste uur nauw samenwerkt met LCH om de schaarste op te lossen.

    Het regionale bestelsysteem blijft bestaan om onvoorziene spoed uitvragen voor levering te organiseren te bereiken via pbmlimburg@gmail.com

    Account Mediq

    Een account aanmaken doet u via het portaal van Mediq: Mijn MedBIS, binnen een speciale PBM aanvraagomgeving. U dient bij het aanvragen rekening te houden met de RIVM richtlijnen voor gepast gebruik van PBM en eventuele richtlijnen vanuit uw eigen organisatie of koepel. Na aanvraag wordt deze beoordeeld en wordt bekeken op basis van beschikbare voorraad bij LCH en de RIVM richtlijnen voor het gebruik van beschermingsmiddelen hoe de beschikbare voorraad kan worden verdeeld en wat uw organisatie ontvangt.

    Mediq levert de producten aan u uit en factureert deze ook. In de opstartfase zal slechts een deel van deze producten beperkt beschikbaar zijn, maar de beschikbaarheid zal naar verwachting verder toenemen.

    Heeft u vragen over het aanvraagproces bekijk de veelgestelde vragen op de Mediq website of neem contact met het klantsupportteam op via telefoonnummer: 088-8889404.