Artsen-microbioloog

Antibiotica worden toegepast om bacteriële infecties te behandelen en te voorkomen. Het zijn een van de belangrijkste groepen van geneesmiddelen. Mede dankzij de beschikbaarheid van werkzame antibiotica is de leeftijdsverwachting sterk toegenomen en zijn complexe behandelingen veilig uit te voeren. Al snel na de ontdekking van antibiotica in de eerste helft van de vorige eeuw werd duidelijk dat bacteriën ongevoeligheid konden ontwikkelen tegen antibiotica. Deze zogenaamde resistentie neemt de laatste decennia sterk toe terwijl de ontwikkeling van nieuwe middelen volledig stagneert. Hierdoor worden we beperkt in de behandelingsmogelijkheden en dreigt een terugkeer naar het pre-antibiotische tijdperk.

In juni 2015 heeft de minister van VWS een meerjarenagenda ABR vastgesteld. De Nederlandse Vereniging voor Medische Microbiologie is hiervoor een belangrijke initiator geweest door het opstellen van een visie-document  “Nederland CRE-groen. Optimalisatie van de beheersing van antimicrobiële resistentie door regionale netwerkvorming (Dit document).  Met partijen in de zorg is zij overeengekomen dat heldere afspraken nodig zijn om de effecten van antibioticaresistentie op ziektelast en sterfte te voorkomen.
Deze agenda richt zich nadrukkelijk op het bevorderen en realiseren van meer samenhang tussen de publieke gezondheidszorg, de eerste lijn, de tweede lijn en de langdurige zorg. Een van de speerpunten in deze agenda is het organiseren en samenwerken in de keten binnen de regio. Van oudsher wordt de bestrijding binnen zorginstellingen opgepakt en dat is een goede zaak. Echter, bij toenemende transmissie en introductie van resistente micro-organismen is er de noodzaak van samenwerking tussen schakels in de zorgketen. Om tot een breed gedragen aanpak te komen is het van belang dat de bestaande initiatieven voor samenwerking binnen de zorgsector verder uitgebouwd worden en daarmee de basis vormt voor de verdere doorontwikkeling in de komende jaren.

De arts-microbioloog is een belangrijke schakel in het network. Hij/zij is verbonden aan een medisch microbiologisch laboratorium en superviseert dageljks de resultaten van antibiotic-resistentiebepaling. Tevens onderhoudt hij/zij dagelijks contacten met behandelaars over het te voeren antibiotisch beleid en is betrokken bij het opstellen van protocollen voor optimale antibiotisch behandeling (zo gericht mogelijk, zo veel mogelijk breedspectrum antibiotica vermijdend. Bovendien is de arts-microbioloog i.s.m. deskundigen infectiepreventie betrokken bij het opstellen van procedures om de kans op overdracht van (multiresistente) bacterien zoveel mogelijk te voorkomen.